Trong xã hội phong kiến xưa, nơi trọng nam khinh nữ , người phụ nữ không có tiếng nói. Số phận của học là những tấm gương bi kịch oan khổ của những bất công. Sống trong xã hội ấy người phụ nữ gần như không có tiếng nói,dù cho ý thức được sự bất hạnh của mình họ cũng khó để đứng lên phản kháng .Có những người phụ nữ im lặng cam chịu khổ cực nhưng cũng có 1 số người đứng lên cất tiếng nói phản kháng. Nữ sĩ Hồ Xuân Hương sinh ra và lớn lên ở xã hội trọng nam khinh nữ và đầy sóng gió Hồ Xuân Hương đã chịu ảnh hưởng phần nào của phong trào dân chúng đòi quyền sống,hạnh phúc của con người.Nó tác động lên bà một ý chí mạnh mẽ quyết định đứng lên phản ánh sự bất hạnh của những người đàn bà xưa cũ.Hoàn cảnh éo le phải lấy đến 2 đời chồng và cả hai đời chồng đều chết sớm,bà là biểu hiện của câu nói “ Hồng nhan bạc phận”. Bài thơ tự tình II của bà thể hiện rõ những uất ức đáng thương của người phụ nữ xưa.Tâm trạng buồn tủi sự cảm thức về thời gian của tác giả được thể hiện ở 2 câu thơ đầu :
“ Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non.”
Mở đầu bài thơ tác giả sử dụng từ ngữ tả cảnh đêm khuya để mở ra một khung cảnh thanh vắng pha lẫn chút đau thương. Âm thanh của tiếng trống khuya “ văng vẳng” truyền về thúc giục thời gian trôi nhanh qua cành làm nổi bật niềm đau thương buồn bã của người phụ nữ đang ngẫm về cuộc đời tang thương của mình.Đêm khuya thanh vắng là lúc để con người ta ngồi suy nghĩ lại chuyện buồn làm cho con người ta vừa buồn mà lại vừa “trơ”.” Trơ ” là cô đơn chỉ có một mình được đặt ở đầu câu để làm nổi bật sự bất hạnh , cô đơn một mình chống chọi lại nỗi đau buồn của một hồng nhan nhưng bạc mệnh. Nhưng điều đáng chú ý ở đây một người con gái hồng nhan lại bị gọi bằng từ “ cái”- từ ngữ không dùng để chỉ người làm nổi bật lên ý mỉa mai , rẻ rúng. Từ “ trơ ” với “ nước non” không chỉ để miêu tả sự cô đơn của tác giả chỉ có mình đối diện với nước non mà nó còn có thể hiểu rằng Hồ Xuân Hương dám gan dạ đứng lên một mình nói lên những niềm oan khuất của những người phụ nữ xưa. Tác giả đã tinh tế khi sử dụng nghệ thuật lấy động tả tĩnh kết hợp với những nghệ thuật từ láy, đảo ngữ để nói lên một không gian vắng vẻ , làm nổi lên ý cô độc ở chính câu thơ của bà.Hai câu thơ trên đã thể hiện được nỗi lòng cay đắng tủi hờn cô đơn bạc phước . Càng ngẫm lại càng thấy thương cho số phận đàn bà ở thời phong kiến nói chung và tác giả một người con gái tài sắc vẹn toàn nói riêng, càng nghĩ lại càng thấy sự mạnh mẽ của tác giả khi ở trong hoàn cảnh éo le, đau khổ. Bà chúa thơ Nôm đã thực sự chứng minh được tài năng đồng thơi khẳng định khát vọng được sống hạnh phúc của mình.
văn mẫu phân tích 2 khổ thơ đầu tự tình
